Να μας προβληματίσει η απόφαση για το Κόσσοβο

Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (International Court of Justice) σε σχέση με το ζήτημα της “ανακήρυξης ανεξαρτησίας” του Κοσσόβου, σύμφωνα με την οποία η “Ανακήρυξη Ανεξαρτησίας” της εν λόγω περιοχής δεν είναι πράξη που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο, πρέπει να αναλυθεί πολύ προσεκτικά και να προβληματίσει τους ασκούντες την εξωτερική μας πολιτική. Είναι λογικά αναμενόμενο ότι, η εν λόγω απόφαση θα τύχει επίκλησης από την Τουρκία και την κατοχική ηγεσία, προς την κατεύθυνση είτε της αναγνώρισης, είτε της αναβάθμισης του παράνομου μορφώματος των κατεχομένων.

Αναγκαία κάποια συμπεράσματα και διευκρινίσεις:

1) Η συγκεκριμένη απόφαση δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα (binding effect). Είναι γνωμοδοτική, στα πλαίσια της άσκησης συμβουλευτικής αρμοδιότητας από το Δικαστήριο.

2) Η απόφαση δεν αναγνωρίζει το Κόσσοβο ως ανεξάρτητο κράτος. Απλώς καταλήγει στο ότι το Διεθνές Δίκαιο δεν απαγορεύει τη συγκεκριμένη ανακήρυξη ανεξαρτησίας. Παρά ταύτα, πολιτικά, είναι μάλλον επόμενο ότι η απόφαση «λύνει τα χέρια» σε διάφορα κράτη για να προβούν σε αναγνώριση του Κοσόβου ως κράτους.

3) Στην παράγραφο 81 της απόφασης, γίνεται διάκριση της περίπτωσης του Κοσσόβου, από την περίπτωση της κατεχόμενης βόρειας Κύπρου, για το λόγο ότι διάφορες περιπτώσεις, ανάμεσα στις οποίες και αυτή της ανακήρυξης της λεγόμενης «ΤΔΒΚ», ήταν συνδεδεμένη με παράνομη χρήση βίας και παραβιάσεων άλλων κανόνων αναγκαστικού διεθνούς δικαίου. Αναγνωρίζει συνεπώς το Δικαστήριο, ότι η «ΤΔΒΚ» είναι δημιούργημα της Τουρκίας.

Όσο όμως και να μην πρέπει να πανικοβαλλόμαστε και να οδηγούμαστε σε απελπιστική υιοθέτηση αναμενόμενων εισηγήσεων από ξένους καλοθελητές, όπως π.χ. «αποδοχή των τουρκικών όρων εδώ και τώρα, ειδάλλως θα αναγνωριστούν τα κατεχόμενα ως κράτος», τόσο πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Τούτο διότι, σε περίπτωση που η Τουρκία καταφέρει να περάσει στη διεθνή κοινότητα την αντίληψη ότι τα κατεχόμενα, είναι μια αυτοδιοικούμενη περιοχή και ότι το μόρφωμα στον κυπριακό βορρά, δεν είναι προϊόν κατοχής, αλλά προϊόν ελεύθερης βούλησης των κατοίκων του, τότε πιθανόν να έχουμε μελλοντικά, να αντιμετωπίσουμε πραγματικούς κινδύνους αναγνώρισης του ψευδοκράτους.

Συνεπώς, επιβάλλεται άμεση αλλαγή στρατηγικής. Η παρούσα διαδικασία των δικοινοτικών συνομιλιών, διαστρεβλώνει στα μάτια της διεθνούς κοινότητας την ουσία του Κυπριακού, το υποβαθμίζει σε εσωτερικό-δικοινοτικό ζήτημα και δίνει στην Τουρκία και άλλοθι, αλλά και την ευκαιρία, να διεκδικεί , με βάση και την απόφαση του Κοσσόβου, νομιμοποίηση της «ανακήρυξης ανεξαρτησίας» των κατεχομένων.

Μόνο μία στρατηγική επίλυσης του Κυπριακού, που θα παρουσιάζει το Κυπριακό ως ζήτημα ξένων επεμβάσεων και δακτυλοδεικτεί την Τουρκία ως κατοχική δύναμη και κύρια υπαίτια για τη διαίρεση της Κύπρου, μπορεί να ανατρέψει τους μελλοντικούς κινδύνους αναγνώρισης του ψευδοκράτους.

Δημοσιεύθηκε στο Φιλελεύθερο στις 26/7/2010